Gül Suyu (Rosa damascena)

Faydaları, Kullanımı ve Bilimsel Etkileri

Gül suyu; damıtım sırasında elde edilen aromatik hidrolat olup özellikle cilt yatıştırma, ton dengeleme, antioksidan koruma ve hassas cilt bakımı alanlarında kullanılan değerli bir bitkisel sudur.

İçeriğindeki fenolik bileşikler ve uçucu yağın suda çözünebilen fraksiyonları sayesinde hem geleneksel hem modern dermokozmetikte önemli bir yere sahiptir.

Gül Suyu – Genel Bilgiler

•           Latince (Botanik) Adı:  Rosa damascene

•           Bitki Ailesi:  Rosaceae (Gülgiller)

•           Menşei: Türkiye (Isparta), Bulgaristan, İran

•           Ekstraksiyon Yöntemi: Buhar distilasyonu (uçucu yağ üretimi sırasında elde edilen hidrolat)

•           Kullanılan Bitki Bölümü: Çiçek yaprakları

•           Renk: Renksiz – çok hafif bulanık

•           Cilt Tipi: Hassas, kuru, normal, olgun ve reaktif ciltler

Kimyasal Bileşimi (Ana Aktif Maddeler)

Gül suyu; uçucu yağın suda çözünebilen aromatik ve fenolik bileşenlerini içerir:

• Fenil etil alkol
• Citronellol
• Geraniol
• Linalool
• Flavonoidler
• Fenolik asitler

Bu bileşim, gül suyunun antioksidan, yatıştırıcı ve hafif antimikrobiyal özelliklerinin temelini oluşturur.

Tarihçesi ve Geleneksel Kullanımı

Rosaceae bitki ailesinin çok eski olduğuna dair kanıtlar vardır. Amerika'da 30 milyon yıllık gül fosilleri bulunmuştur. Mezopotamya çivi yazısı tabletlerindeki en eski tarihsel kayıtlar, gülün yaklaşık 5000 yıl önce insanlar tarafından bilindiğini gösteriyor.Asur tabletleri gül ve gül suyundan bahsediyor. Elbette, bu eski metinlerde tartışılan gül türlerini tanımlamak mümkün değil, ancak kokusu övülüyor. Çivi yazılı metinler ayrıca güllerin doğrudan damıtılmadığını, ancak güzel kokulu su elde etmek için suyla kaynatıldığını gösteriyor.

Şam gülünün kökeni Ortadoğu'dur ve bazı kanıtlar gül suyunun kökeninin İran olduğunu, ancak kokulu yağ ve özlerinin kökeninin Yunanistan olduğunu göstermektedir. Yağ için güllerin kaba damıtılmasının MS 7. yüzyılın sonlarında başladığına ve 14. yüzyılın sonlarında illere yayıldığına inanılıyor.

Büyük hekim İbn-i Sina (MS 11. yüzyıl) gül kokusunun kalp ve beyin üzerindeki yararlı etkilerini vurgulayan ilk bilim adamıydı; “Sakinleştirici bir etkiye sahip ve kalp atışları için oldukça faydalıdır. Anlayışı geliştirir ve hafızayı güçlendirir. Duyuları keskinleştirir, yaşam gücünü artırır.”. der.

Gül, yüzyıllar boyunca sanatçılara şaheserler yaratma, krallar ve sultanlara güzellikleri ve kokuları için bahçeler kurma konusunda ilham vermiştir. Bugün gül İran, Avrupa, Bulgaristan, Türkiye ve Hindistan dahil tüm dünyada yetiştirilmektedir.

Gülgiller iyi bilinen süs bitkileridir ve çiçeklerin kralı olarak anılırlar. Şu anda 200'den fazla gül türü ve bitkinin 18.000'den fazla çeşit formu tespit edilmiştir.

Gül suyu, gül yağı elde etmek için gül yapraklarının buharla damıtılması sürecinde elde edilen yan üründür. 1. distilasyon gül suyunda belli bir miktarda gül yağı, dolayısı ile gül yağının faydalı bileşenlerini de içermektedir.

Gül Suyu’nun Faydaları

1. Cilt Yatıştırma ve Kızarıklık Azaltma

Gül suyu, hassasiyet, kızarıklık, reaktif cilt durumlarında yatıştırıcı etki sunar. [1] [2]

2. Antioksidan Koruma

Fenolik bileşenler sayesinde serbest radikal hasarına karşı koruyucu etki gösterir. [1] [3] [4]

3. Cilt Tonu ve pH Dengesi

Cilt yüzey pH’ına yakın yapısı sayesinde tonik olarak kullanılabilir ve cilt yüzeyini dengeler. [5]

4. Hafif Antimikrobiyal Etki

Bazı gram pozitif bakterilere karşı hafif antimikrobiyal aktivite gösterdiği bildirilmiştir. [6] [7]

5. Büzücü Özellik

Büzücü özelliği ile gözeneklerin küçültülmesine destek olur. [8]

6. Duygudurum Desteği

Gül suyu, duygusal ve ruhsal olarak, dengeyi geliştirmeye, duyguları anlamaya, çiçek kokusu ile esenlik ve huzur duygusu hissetmeye destek olur. Üzgün hissedildiğinde, yastayken canlandırıcı bir etki için koklanabilir ya da bir oda spreyi olarak kullanılabilir. [9]

Güvenlik ve Uyarılar

•           Göz içine direkt temas önerilmez.

Akademik Araştırmalar

[1] A. Safia, Z. Aamir, A. Iqbal, S. Rafi, M. Zafar (2019). Assessment of Rose Water and Evaluation of Antioxidant and Anti-inflammatory Properties of a Rose Water Based Cream Formulation. International Journal of Pharmaceutical and Clinical Research 2019; 11(1): 43-48.

[2] M. H. Boskabady, M. N. Shafei, Z. Saberi, S. Amini (2011). Pharmacological Effects of Rosa Damascena. Iran J Basic Med Sci. 2011 Jul-Aug; 14(4): 295–307.

[3] S. Abidi, N. Shaheen, I. Azher, Z. A. Mahmood (2018). Photoprotective and Antioxidant Activities along with Phytochemical Investigation od Rose Water.  Abidi et al., IJPSR, 2018; Vol. 9(12): 1000-08.

[4] S. Shahriari, N. Yasa, A. Mohammadirad, R. Khorasani, M. Abdollahi (2007). In vivo Antioxidant Potentials of Rosa Damascene Petal Extract from Guilan, Iran, Comparable to α-tocopherol. International Journal of Pharmacology, 3: 187-190.

[5] Lee, M. et al. Skin anti‐inflammatory activity of rose petal extract (Rosa gallica) through reduction of MAPK signaling pathway. Food Sci Nutr. 2018 Oct 25;6(8):2560–2567.

[6]  Sharifzadeh, A., Fadaei, M., & Akbarzadeh, A. (2018). Antimicrobial and Cytotoxic Activity of Rosa damascena Mill. Essential Oil. Journal of Essential Oil Bearing Plants, 21(2), 471–480.

[7] Sezer, C. V. et al. Cytotoxic and Antimicrobial Activities of Turkish Rose Oil and its Major Metabolite S-(-)-Citronellol. Journal of Research in Pharmacy. Year 2024, Volume: 28 Issue: 4, 899 - 911, 28.06.2025

[8] Wos, K. et al. Hydrolate rose (Rosa Flower Water) as an ingredient in cosmetics for sensitive skin. Arch Phys Glob Res 2021; 25 (1): 53-67

[9]  Mohebitabar, S. et al. Therapeutic efficacy of rose oil: A comprehensive review of clinical evidence. Avicenna J Phytomed. 2017 May-Jun;7(3):206–213.