Aynısafa Yağı (Calendula officinalis)

Faydaları, Kullanımı ve Bilimsel Etkileri

Aynısafa yağı; özellikle hassas ciltler, bebek cildi, atopik eğilim, kızarıklık, bariyer hasarı ve yara iyileşmesi alanlarında kullanılan en değerli bitkisel maserat yağlardan biridir.

Calendula çiçeklerinin anti-inflamatuar ve epitel yenileyici etkileri, modern dermatolojik ve farmakolojik çalışmalarla desteklenmektedir.

Aynısafa Yağı – Genel Bilgiler

Latince (Botanik) Adı: Calendula officinalis

Menşei:  Akdeniz, Avrupa

Ekstraksiyon Yöntemi: Maserasyon (genellikle zeytinyağı içinde)

Kullanılan Bitki Bölümü: Çiçekler

Renk: Altın sarısı – turuncu

Doku:  Orta yoğunlukta, yumuşak

Komedojenik Endeks:  1–2  (masere edildiği yağa bağlı olarak değişebilir)

Cilt Tipi: Hassas, kuru, atopik, bebek cildi, olgun cilt

Kimyasal Bileşimi (Ana Aktif Maddeler)

Aynısafa maserat yağının terapötik etkileri; çiçekte bulunan aktif bileşiklerden kaynaklanır:

• Linoleic acid (Omega 6)
• Palmitic acid
• Oleic acid (Omega 9)
• Stearic acid
• Triterpenoidler (Faradiol esterleri)
• Flavonoidler (Quercetin türevleri)
• Karotenoidler (Lutein, beta-karoten)
• Saponinler
• Fitosteroller

Bu bileşim aynısafa yağının anti-inflamatuar, epitel yenileyici ve yatıştırıcı etkilerinin temelini oluşturur.

Tarihçesi ve Geleneksel Kullanımı

Aynısafa (Calendula officinalis), Akdeniz kökenli bir şifalı bitkidir ve yüzyıllardır hem tıbbi hem kozmetik amaçlarla kullanılmaktadır.

Antik Roma ve Yunan dönemlerinde aynısafa çiçekleri yara temizliği ve cilt yatıştırma amacıyla kullanılmıştır. Roma hekimleri bitkiyi özellikle küçük kesik ve sıyrıklarda topikal olarak uygulamışlardır.

Parlak turuncu–sarı çiçekleri nedeniyle Orta Çağ Avrupa’sında “güneş bitkisi” olarak anılmış, canlılığı ve yenilenmeyi simgelemiştir. Manastır bahçelerinde yetiştirilen temel şifalı bitkilerden biri olmuş; merhem ve tentür formunda cilt bakımında yer almıştır.

Ayurveda ve geleneksel Avrupa bitkisel tıbbında aynısafa, cilt bütünlüğünü destekleyen ve “iltihap giderici” olarak tanımlanan bitkiler arasında sayılmıştır. Ezilmiş taze çiçekler veya yağ içinde maserasyon yöntemiyle hazırlanmış aynısafa yağı, yara ve kesiklerde, güneş yanıklarında, çatlamış ve kurumuş ciltte, bebek bakımında pişik bölgesinde geleneksel olarak uygulanmıştır.

19. yüzyılda Amerikan eklektik tıp hekimleri aynısafayı özellikle cilt dokusunu onarıcı olarak reçete etmişlerdir. Modern fitoterapide ise içeriğindeki triterpenler, flavonoidler ve karotenoidler nedeniyle cilt bariyerini destekleyici ve yatıştırıcı bitkiler arasında değerlendirilir.

Bugün aynısafa yağı genellikle zeytinyağı veya başka sabit yağlar içinde çiçeklerin bekletilmesiyle (maserasyon) elde edilir ve özellikle hassas, kuru, bariyeri zayıf ve atopik eğilimli cilt bakım ürünlerinde tercih edilir.

Aynısafa Yağı’nın Faydaları

1. Anti-inflamatuar ve Yatıştırıcı Etki

Aynısafa yağı, kızarıklık, egzama eğilimi, dermatit durumlarında yatıştırıcı ve inflamasyon azaltıcı destek sağlar. Faradiol esterlerinin anti-inflamatuar etkileri klinik çalışmalarda gösterilmiştir. [1] [2]

2. Yara İyileşmesi ve Epitel Yenilenmesi

Aynısafa yağı, küçük kesikler,  yüzeysel yanıklar, çatlaklar için doku yenilenmesini destekleyici olarak kullanılır. Kollajen üretimini desteklediği ve epitelizasyonu hızlandırdığı gösterilmiştir. [3] [4]

3. Bebek ve Hassas Cilt Desteği

Yumuşak ve nazik yapısı sayesinde, pişik, cilt bariyer zayıflığı, atopik eğilim durumlarında güvenli destek sağlar. [5] [6]

4. Antioksidan Koruma

Karotenoid ve flavonoid içeriği sayesinde aynısafa yağı, serbest radikal hasarına karşı koruyucu etki sunar. [7] [8]

5. Cilt Bariyer Onarımı

Taşıyıcı yağla birlikte uygulandığında transepidermal su kaybını azaltmaya yardımcı olur ve bariyer bütünlüğünü destekler. [9] [10]

Güvenlik ve Uyarılar

• Genellikle çok iyi tolere edilir.
• Asteraceae (papatyagiller) alerjisi olan kişilerde dikkatli kullanılmalıdır.

Akademik Araştırmalar

[1]  Golubova, D., et al. (2025). Biosynthesis and bioactivity of anti-inflammatory triterpenoids in pot marigold. Nature Communications.

[2] Silva, D., et al. (2021). Anti-Inflammatory Activity of Calendula officinalis L. Flower Extract. Cosmetics, 8(2), 31.

[3]  EMA (European Medicines Agency). (2018). Assessment report on Calendula officinalis L., flos.

[4]  Zitterl-Eglseer, K., et al. (1997). Anti-oedematous activities of the main triterpendiol esters of Calendula officinalis. Journal of Ethnopharmacology. Volume 57, Issue 2, July 1997, Pages 139-144

[5]  Panahi, Y., Sharif, M. R., Sharif, A., Beiraghdar, F., Zahiri, Z., & Amirchoopani, G. (2012). A randomized comparative trial on the therapeutic efficacy of topical Aloe vera and Calendula officinalis on diaper dermatitis in children. The Scientific World Journal, 2012, 810234.

[6]  Mahmoudi, M., et al. (2015). Comparing the effects of Bentonite and Calendula officinalis on infantile diaper dermatitis: A double-blind randomized controlled trial. The Indian Journal of Medical Research, 01 Dec 2015, 142(6):742-746

[7]  Preethi, K. C., Kuttan, G., & Kuttan, R. (2006). Antioxidant potential of an extract of Calendula officinalis flowers in vitro and in vivo. Pharmaceutical Biology.

[8]  Ak, G., et al. (2020). A Comparative Bio-Evaluation and Chemical Profiles of Calendula officinalis L. Extracts Prepared via Different Extraction Techniques. Applied Sciences, 10(17), 5920.

[9]  Akhtar, N., et al. (2011). Evaluation of various functional skin parameters using a topical cream of Calendula officinalis extract. African Journal of Pharmacy and Pharmacology.

[10]  Kodiyan, J., & Amber, K. T. (2015). A Review of the Use of Topical Calendula in the Prevention and Treatment of Radiotherapy-Induced Skin Reactions. Antioxidants 2015, 4(2), 293-303